» » » Бақылау-касса машиналарын қолдану, оларды қолданбаудың салдары туралы

Бақылау-касса машиналарын қолдану, оларды қолданбаудың салдары туралы


Бақылау-касса машиналарын қолдану, оларды қолданбаудың салдары туралы

Сіз дүкендерде әрдайым «Чек берілмеген жағдайда,телефонына хабарласуыңызды
сұраймыз»дегенжазубарекенінбайқадыңызба?Неліктенкәсіпкерлермұндай
жазуларды «өздеріне қарсы»қойды? Заңнама осылайша сатушыны (дайындаушыны,
орындаушыны)бақылау-кассамашиналарыныңорналасқанжеріндеқазақжәнеорыс
тілдерінде,тұтынушыныңбақылау(тауар)чегіналуқажеттілігіжәнебақылау-касса
машиналарын қолдану тәртібі бұзылған жағдайда оның мемлекеттік кірістер органына
жүгіну құқығы туралы ақпаратты орналастыруға міндеттейді.
«Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» ҚР Заңының 33-бабына сәйкес
Сатушы(дайындаушы,орындаушы)бақылау-кассалықмашинаныҚРсалық
заңнамасында көзделген тәртіппен және жағдайларда қолдануғаміндетті.
«Бақылау-кассалық машиналарды қолдану» деген нені білдіреді? Әрбір кәсіпкер, ол
сатушы, өндіруші немесе орындаушы болсын, міндетті:
1) бақылау-касса машинасын есепке қоюға;
2) тіркеу деректеріне өзгерістер енгізуге;
3) бақылау-касса машинасын есептен шығаруға;
4) бақылау-касса машинасын пайдалануға.
Бақылау-кассалық машиналар қашан қолданылмайды?
Біздіңеліміздіңаумағындаақшалайесепайырысулармодельдерімемлекеттік
тізілімгеенгізілгендеректердітіркеужәне(немесе)беруфункциясыбарбақылау-
кассалық машиналарды міндетті түрде қолдана отырып жүргізіледі. Алайда, бұл Ереже
мыналар үшін ақшалай есеп айырысуларға қолданылмайды:
1) жеке тұлғалар;
2) Жеке сот орындаушылары, адвокаттар және медиаторлар;
3) уәкілетті органмен келісім бойынша көлік саласындағы мемлекеттік саясатты іске
асыруды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен нысан бойынша билеттер
бере отырып, қоғамдық қалалық көлікте тасымалдау бойынша халыққа қызметтер көрсету
бөлігінде;
4) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің;
5)қызметіжалпығаортақпайдаланылатынтелекоммуникацияларжелісіжоқ
жерлерде орналасқан салық төлеушілерге;
6) Екінші деңгейдегі банктер;
7) діни бірлестіктер;
8) жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желісі жоқ жерлерде
жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысуларды қоспағанда, Ұлттық почта операторы.
9) арнайы мобильді қосымша арқылы өндірілетін жағдайда.
Неліктен мұндай бұзушылықтар заңмен қудаланады?
Бақылау-кассалықмашинаныңчегінбермеукірістердіжасыруға,салықтарды
төлемеуге әкеледі, нәтижесінде көлеңкелі экономика көлемінің ұлғаюына әкеледі.
Осылайша, сатып алушы мен сатушы арасындағы мәміле чекті берумен аяқталуы
керек.Әйтпесе,тұтынушыуәкілеттіорганғашағымданаалады.Бақылау-кассалық
машиналардықолданудыңбұзылуыныңдәлеліретіндеолкуәгерлерді,сараптамалық
айғақтарды, заттай дәлелдемелерді, хаттамаларды және т. б. ұсына алады.
Құрметті Тұтынушы! Егер сатушы (орындаушы, дайындаушы) чек бермесе немесе
Сізбен мәміле жасау кезінде бақылау-кассалық машинаны пайдаланбаса, не істеу керек?
Алдымен кәсіпкерге оның заңсыз әрекеттері туралы ескертіңіз. Егер сіздің құқығыңыздың
бұзылуы туралы түсіндіру мүмкін болмаса, онда сіз уәкілетті органға (сіздің қалаңыздың
Мемлекеттік кірістер басқармасы) жүгінуіңіз керек.
Чек бермеген кәсіпкерге бақылау-касса машиналарын қолданбаған немесе дұрыс
қолданбаған кезде жауапкершілік жүктеледі. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы
Кодексінің 284-бабына сәйкес сауда операциялары, жұмыстарды орындау, қолма-қол
ақша арқылы қызметтер көрсету кезінде жүргізілетін ақшалай есеп айырысуларды жүзеге
асыру кезінде бақылау-касса машинасын қолданбау, сондай-ақ пайдалану орны бойынша
Мемлекеттіккірістерорганындаақаулынемесеесептетұрмайтынбақылау-касса
машинасын қолдануды көрсете отырып, кәсіпкерді ескертуге болады, - мұндай әрекет
ескертуге әкеп соғады.
Жоғарыда көрсетілген әрекеттер (әрекетсіздіктер) әкімшілік жаза қолданылғаннан
кейінбіржылішіндеқайталанғанжағдайдажекенотариустарға,жекесот
орындаушыларына,шағынкәсіпкерліксубъектілеріне–15АЕК(51750тг),орта
кәсіпкерлік субъектілеріне – 30 АЕК (103 500 тг), ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - 50 АЕК
мөлшерінде (172 500 тг) мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Бақылау-кассамашинасыныңчегінемесетауарчегіберілмегенжағдайдане
бақылау-кассамашинасыныңчегіннемесетауарчегінтауарнемесеқызметүшін
төленгенненкөпнемесеазсомағаберу–ескертугеәкепсоғады.Әкімшілікжаза
қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде жасалған қайталама іс-әрекет кезінде – жеке
нотариустарға, жеке сот орындаушыларына, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – 20 АЕК
(69000тг),ортакәсіпкерліксубъектілеріне-30АЕК(103500тг),ірікәсіпкерлік
субъектілеріне-40 АЕК (138 000 тг) мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Кәсіпкер!Егерсізбақылау-кассамашинасыныңтіркеудеректерінеөзгерістер
енгізу, қолма-қол ақшаны есепке алу кітабын немесе тауар чектері кітабын ауыстыру
(қалпынакелтіру)үшін,сондай-ақМемлекеттіккірістерорганыпломбасының
тұтастығын бұзбай жою мүмкін болмайтын бақылау-касса машинасының техникалық
ақауы кезінде салықтық өтініш беру мерзімдерін бұзған болсаңыз, бұл ескертуге әкеп
соғады. Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде жасалған қайталама іс-
әрекет жағдайында – жеке нотариустарға, жеке сот орындаушыларына, шағын кәсіпкерлік
субъектілеріне – 30 АЕК (103 500 тг), орта кәсіпкерлік субъектілеріне-40 АЕК (138 000 тг),
ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - 50 АЕК (172 500 тг) мөлшерінде айыппұл салуға әкеп
соғады.
Сондай-ақ,егербақылау-кассамашинасыныңбақылаучегіндемынадай
деректемелердің кем дегенде біреуі көрсетілмеген жағдайда, ескерту түріндегі әкімшілік
жауаптылыққа әкеп соғады:
1) салық төлеушінің атауы;
2) сәйкестендіру нөмірі;
3) бақылау-касса машинасының зауыттық нөмірі;
4) Мемлекеттік кірістер органындағы бақылау-касса машинасының тіркеу нөмірі;
5) чектің реттік нөмірі;
6) тауарларды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету күні мен
уақыты;
7) тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің бағасы және (немесе) сатып
алу сомасы;
8)осыбөлімнің1)-7)тармақшаларындабелгіленгенбірнемесебірнеше
деректемелердіңфискалдықбелгісінебақылаучегіндеаппараттық-бағдарламалық
кешендердің(банктержәнебанкоперацияларыныңжекелегентүрлерінжүзеге
асыратын ұйымдар қолданатын аппараттық – бағдарламалық кешендерді қоспағанда)
көрсетілмеуі.
Бір жыл ішінде қайталап әрекет жасаған кезде жеке нотариустарға, жеке сот
орындаушыларына,шағынкәсіпкерліксубъектілеріне–20АЕК(69000тг),орта
кәсіпкерлік субъектілеріне – 30 АЕК (103 500 тг), ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-40 АЕК
(138 000 тг) мөлшерінде айыппұл көзделген.
Бақылау-кассамашиналарындұрысқолданбаунемесеқолданбау,басқада
бұзушылықтар туралы ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 284-бабында
көрсетілген.
Бұл ақпарат «Маңғыстау облысының сауда және кәсіпкерлік басқармасы» ММ тапсырысы
бойынша «Маңғыстау облыстық тұтынушылардың құқықтарын қорғау қоғамы» Қоғамдық
бірлестігімен «АБҚО» КЕАҚ грант берушісінің «Тұтынушылардың құқықтары мен заңды
мүдделерін бұзудың алдын алу» тақырыбындағы жобасын іске асыру шеңберінде
дайындалды.
 
«    Ноябрь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30